Yaşamyasam ya da Değerlerim ve Prensiplerim

Yaşamyasam

ya da

Değerlerim ve Prensiplerim

 Haluk Bulucu

17 Nisan 2025

Bu yazıda, yaşamımın şimdiki bölümünde hareketlerime/inançlarıma hakim olan kuralları tespit etmeye çalıştım. Bazı davranışlarım/düşüncelerim  var ki belki yapıyorum zannediyor, ama henüz yapmıyor olabilirim; fakat mutlaka çaba gösteriyorumdur.

‘Bütün bunlara ne gerek vardı?’ diye sorabilirsiniz. Ben kendi anayasamı ve kanunlarımı kabaca yazdım;  sizin kurallarınız, inançlarınız nelerdir; öğrenip, faydalanmak için.

Bu çalışma, savunma sanayiinde ve tüm kültürümüzde belki işe yarar diye düşündüm.

Bu arada kendi kendime de yeni bir kelime türettim, Yaşamyasası diye. inşallah tutar.

A. Yaşamyasam veya Yaşama Dair Değerlerim

Aşağıdaki tümceler, kişisel olarak ve bugün için inandığım “değerler”dir.

Bana göre, bundan sonraki yaşamımda bana yol gösteren, benim yaşam anayasamı oluşturan, ama doğruluğu kanıtlanamayan, bu “değerlerdir”.

Herşey gibi ben de değiştiğim için, bunlar da zaman içinde değişebilir.

Allah ve Din Kavramı

İnsanların çoğunluğu, kendilerinden çok daha güçlü bir üst varlığın varlığına inanır. Buna da “Allah” diyorlar. Geriye kalan bazıları da buna karşı dururlar. Her iki görüşe de saygı duyarım.

1. Yaşam, bize verilen en güzel hediyedir.
2. Bizler, şimdilik, yaşadığımız dönemi biliyoruz. Bu kurallara bağlı bir insan olursak, zaten, öbür dünyada da bütün kapılar bize açık olacaktır.
3. Canlı veya cansız,  herşey saygıya layıktır.
4. Cansız dediğimiz herşey de, bir nevi can olabilir.

​Adalet ve Hukuk

1. Hukuk, toplumların iyi yönetilmeleri için insanlar tarafından konulmuş kanun, yönetmelik, yazılı veya sözel kurallar dizinine ve bunlara uyulmadığı takdirde kişinin karşılaşabileceği yaptırımları kapsar. Bazı kuralları sevmesek dahi, toplumsal    barış için onlara uymamız gerekir.
2. Herşey yazıya ve kurallara dökülemez. Burada “adalet” kavramı devreye girer. Burada en büyük yargıç, toplumsal ve kişisel vicdanımızdır.
3. “İlahi adalet” diye birşey yoktur. Herşey içimizdedir.
4. Bu dünyada, maalesef, “güçlü” daha fazla haklıdır.

İnsanlar

1. İnsanlar, hayvanlar ailesinin bir parçasıdır.
2. İnsanlar sosyal bir varlıktır. Grup halinde olmayı tercih ederler.
3. İnsanoğlu ölümlüdür. Doğar, yaşar ve ölürler.
4. İnsanların sosyal yönden eşit veya eşite yakın olmaları gerekir.
5. İnsanlar biyolojik anlamda eşit değildirler.
6. İnsanlar saygı duyulmak ister.
7. “Dün” geçti; “gelecek” de yok. Gerçek dediğimiz tek şey,  “şu anda” olanlardır. Gerisi, zihnimizdedir.
8. Ağızdan birşey çıktı mı, sır olmaktan çıkar.
9. Kibir, bir zafiyettir.
10. “Mükemmeliyetçilik” bir zafiyettir. O nedenle, ‘iyisi varken, hiç hatasız olsun diye uğraşmak boşunadır’.

Toplum ve Devlet

1. Uzun vade de, kişisel ve/veya toplumsal hiçbir fayda kalıcı değildir. 
2. Topluluk veya devlet adları değişebilir, ancak kişiler ve kültürler evrilerek devam ederler, nadiren kaybolurlar.
3. İnsan toplulukları kendilerini idare edip, işlerini kolaylaştırması için devletleri kurmuşlardır. O halde devlet kurumları, milletlerin altındadır.
4. Devletlerin kuruluşu ve idaresi çok zordur.

Algı

1. Algı, gerçeğin önüne geçer; dolayısıyla algıyı yönetmek  gerekir.

Aileler

1. Aileler ve  komşular;  toplumsal bağlar ve dayanışma için, çok önemlidir.
2. Çocuklarımız sadece beğendikleri insanla birlikte olmuyorlar, çocuklarımızın birlikte olduğu sevdiği insanın ailelerinin uyumu da çok önemlidir.

Sağlık

1. Sağlıklı olunması arzu edilir. Böylece yaşam kalitemiz artar.

 Sıfatlar

1. Haklılık-haksızlık; iyilik-kötülük; güzel-çirkin, doğru-yanlış gibi sıfatlar görecelidir. İnsandan insana, bakış açısına bağlı olarak değişir. Az kullanılmalarını tercih ederim.

B.             PRENSİPLERİM

Aşağıdaki tümceler, bir önceki satırlarda yer alan kişisel değerlerime  bakarak, bundan sonra neler  yapacağıma niyet ettiğimi belirtirler.

Bu prensipler zamanla kazanılan bilgi ve tecrübelerle değişebilir.

Bu arada, aşağıda yer alan eylemlerin bir kısmını, hatta çoğunu zaten yapıyor veya yapmıyor olabilirim. Uyarılar işe yarayacaktır.

Allah ve Din                                                                 

1. Her türlü inanışa/kültüre saygı duyacağım.
2. Her türlü inanış/kültür  temsilcilerinin, isteğim hilafına, bana baskı kurmalarına ve inanış/kültürlerini bana baskılamalarına izin vermeyeceğim.

Adalet ve Hukuk

1. Kanunlara uyacağım.
2. Güvenilir olmaya ve öyle de algılanmak için çalışacağım
3. Dürüst olmaya ve öyle de algılanmak için çalışacağım.
4. Özgüvenli olacağım ve öyle de algılanmak için çalışacağım.
5. Kendi iyiliğim için, başkalarının kötü duruma düşmelerini istemeyeceğim.

İnsanlar

1. Hiç kimseyi küçümsemeyecek ve gücüm dahilinde kendimi ve sevdiklerimi küçümsetmeyeceğim.
2. Kin tutmayacağım.
3. Diğer insanlar üzerine bilerek  ve karşıdakinin isteği hilafına, tahakküm kurmayacağım.
4. Daima gerçekleri  söylemek şarttır. Ancak, gerektiği zaman, insancıl amaçlarla, yalan söyleyebilirim.
5. Kararsız kalmayacağım, ama önce ‘bilenlere’ danışacağım.
6. Verdiğim kararlarda olaya en yakın kişi, konuyu daha iyi bilebilir. Öncelikle onu dinleyeceğim.
7. Kararlarımı bilgiye dayalı olarak verecek, kanaatlere dayalı kararlarım daha az olacaktır.
8. Az konuşup, çok dinleyeceğim.
9. Haberleri tarafsız bakış açısıyla okuyup değerlendireceğim.
10. Dedikoduya prim vermeyecek, ama dinleyeceğim.
11. Dedikodu yapmayacağım.
12. Şöyle ya da böyle, üzerinde yaşama imkanı bulduğumuz bu dünyada gelip geçiciyiz. O halde kavga etmek niye?
13. “Keşke” demeyeceğim.
14. Mütevazı olacağım ve öyle algılanmak için çalışacağım.
15. Her ne olursa olsun, güçlü olacağım.
16. Hizmetlerimi, mümkün olduğu sürece, robotlara yaptıracağım.

Toplum ve Devlet

1. Devlete ödediğim paranın toplumun lehine ve dürüstçe, tasarruflu olarak harcanmasını isteyeceğim.

Algı

1. Iyi giyimli, temiz ve karşıdakine de güven veren bir kişi olacağım.

Aile

1. Çocuklarımız bizimdir. Onları koruyup, kollarken onların da özgür insanlar olduğunu bilecek ve hiçbir şekilde baskı yapmayacağız.
2. Çocuklarımızın beğendikleri insanların da birer aileleri olduğunu daima hatırlayacak ve saygı duyacağız.
3. Nesil uzatmak için ve mümkünse, çocuk yapılmalıdır.
4. Yeni şeyler öğrenmeye çalışacağım.

Sağlık

1.  Sağlık önemlidir. Bana göre sağlıksız olursak, servetimiz olsa dahi, çevremizdeki her sevdiğimizin yaşam kalitesini düşürürüz.
2. Uzun yaşamak  tek hedef olmamalıdır. Hedef sağlıklı bir yaşama sahip olmaktır.
3. Uzun ve sağlıksız yaşayıp, sevdiklerimize yük olmamalıyız (bu konu çok hassastır).

Sıfatlar

1. Haklılık-haksızlık; iyilik-kötülük; güzel-çirkin, doğru-yanlış  gibi sıfatlar görecelidir. İnsandan, insana ve bakış açısına bağlı olarak değişir. Az kullanılmalarını tercih ederim.