OEM’ler, Tedarikçiler ve Devlet Dikkat!....

Haluk Bulucu

1 Aralık 2023

Sözüm, Savunma şirketlerinin CEO’larınadır; satınalma müdürlerine, ARGE müdür’lerinedir. Sözüm devlet teşkilatı’nadır.

Bizler, yani klasik yöneticilerin, “tedarik zinciri” konusundaki bugüne kadar ki önerisi şuydu:

1. OEM’ler, sizler en üstte olun.
2. Mümkün olduğunca geniş, kaliteli, güvenilir bir tedarikçi tabanı ile çalışın.
3. Hatta bazı tedarikçiler,  şirketlerin stratejik ortağı gibi olsun. İşleri alırken, işin içinde olsunlar.
4. Devlet teşkilatı da milletten topladığı gelirleri OEM’lere verirken Tedarikçileri de gözeten bir baskılayıcı bir politika izlesin. Bu politikayı,  SSB çok iyi uyguladı ve lhaleyi kazanan tarafa, aldığı miktarın bir bölümünün tedarikçilere de aktarımını şart koştu. Savunma sanayimizin gelişmesine büyük katkıları oldu. Bence bir devrim bu… Yakın gelecekte mevcut oranın daha da artırılmasını arzu ederiz.

Sektörden uluslarararası üst düzey bir yöneticimiz şunu yazmış. “Tedarikçiler artık baskın tarafta.  Yani mesela artık Bosch, güç ve dominantlık olarak Ford’un önünde.  Çünkü yazılım ve tüm geliştirmeleri onlar yapıyorlar.  Geliştirme kasları OEM’lerde zayıflıyor, tedarikçilerde artıyor”.

Bu sözler Ford CEO’sunun Tesla üzerine söylediği cümleler ile ilgili. Ford CEO’su kısaca diyor ki “Klasik otocular olarak işimiz çok zor. Tedarikçilerimizin herbiri kendi yazılımını yapıyor, bunları değiştirmek çok zor. Tesla ise işe yazılımla başlıyor, işler kolaylaşıyor. Tedarikçi konseptimizi gözden geçirmemiz gerek”.

Tüm bu sözler bana 21. yüzyılın ilk yarısı Savunma Tedarikçisi-OEM vizyonumuzu tekrar gözden geçirmemizi sağlattı:

1. OEM’ler sadece konsept (fikir) ile ilgilensin.
2. Genel yazılımları OEM’ler versin.
3. Entegrasyonu OEM’ler yapsın.
4. Tedarikçiler, artık daha gelişkin, rekabetçi, daha yetkin bir konuma gelsinler. Yani sadece makine parklarındaki CNC sayısının bugünün şartlarında birşey ifade etmediğini anlasınlar.
5. OEM’ler, mutlaka ve mutlaka bazı kilit tedarikçilerini ihaleye hazırlanırken, bir nevi ortak olarak görüp anlaşsınlar. O tedarikçiler de ellerini taşın altına koysunlar…

Bir zamanlar ülkemiz için şiddetle savunduğumuz “kaliteli ve ucuz işgücü” kavramı artık güncelliğini yitirmiştir…  Yatırımlarımızı planlarken lütfen en üstten, en alta kadar niteliğe önem verelim.

İstihdam meselelerimizle, bırakalım politikacılarımız ilgilensin. O konu bir uzmanlık dalıdır, bizim konumuz olmamalıdır.